1968 – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1968 / MCMLXVIII XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1966 « 1967 « 1968 » 1969 » 1970

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Zdarzenia astronomiczne
6 Nagrody Nobla
7 Zobacz też
8 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

16 stycznia – władze państwowe podjęły decyzję o zawieszeniu przedstawień Dziadów Adama Mickiewicza w reżyserii Kazimierza Dejmka.
30 stycznia – studenci przeprowadzili demonstrację pod pomnikiem Adama Mickiewicza w Warszawie przeciwko zdjęciu przez cenzurę spektaklu "Dziady" w reżyserii Kazimierza Dejmka.
16 lutego – premiera filmu Żywot Mateusza.
20 lutego – utworzono Państwową Inspekcję Radiową.
29 lutego – członkowie warszawskiego oddziału Związku Literatów Polskich wystosowali tzw."Rezolucję Kijowskiego"protestującą przeciwko nasilaniu się cenzury.
8 marca – początek demonstracji studenckich w Polsce – Marzec 1968.
9 marca – zamieszki studenckie w Polsce.
11 marca – posłowie z koła poselskiego Znak złożyli interpelację w sprawie wydarzeń na wyższych uczelniach.
13 marca – Górnik Zabrze pokonał Manchester United 1:0 w rozegranym na Stadionie Śląskim rewanżowym meczu ćwierćfinałowym PEMK. W pierwszym meczu wygrali Anglicy 2:0.
15 marca – marzec 1968: w Gdańsku miała miejsce manifestacja, w której udział wzięło 20 tys. studentów, robotników i innych mieszkańców miasta.
18 marca – I sekretarz KC PZPR Władysław Gomułka wygłosił antysyjonistyczne przemówienie.
20 marca – lawina w Białym Jarze zabiła 19 osób.
21 marca – Marzec 68: początek dwudniowego strajku studenckiego w Łodzi, na Politechnice Warszawskiej i UW. Bojkot zajęć we Wrocławiu.
25 marca – za obronę studentów biorących udział w wydarzeniach marcowych zwolniono z uczelni Bronisława Baczkę, Zygmunta Baumana, Włodzimierza Brusa, Marię Hirszowicz, Leszka Kołakowskiego i Stefana Morawskiego.
11 kwietnia – Edward Ochab zrezygnował ze stanowiska przewodniczącego Rady Państwa. Zastąpił go Marian Spychalski.
19 maja – koronacja figury NMP Anielskiej przez Stefana Wyszyńskiego i Karola Wojtyłę w Bazylice NMP Anielskiej w Dąbrowie Górniczej.
8 czerwca – utworzono Uniwersytet Śląski w Katowicach.
20 lipca – uruchomiono największy polski sztuczny zbiornik wody na Sanie w Solinie o powierzchni 21,1 km².
14 września – w Zielonej Górze
- Bożena Kania ustanowiła rekord Polski w biegu na 100 m ppł. wynikiem 14,1 s.
- Wilhelm Weistand ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m ppł. wynikiem 50,4 s.
8 września – Ryszard Siwiec dokonał samospalenia na Stadionie Dziesięciolecia w proteście przeciw agresji na Czechosłowację.
12 września – w Zielonej Górze, Zofia Kołakowska ustanowiła rekord Polski w biegu na 1 500 m wynikiem 4.34,4 s.
30 września – podniesienie bandery na kutrze rakietowym "ORP Ustka".
8 października – zostały wprowadzone zmiany w ustawie o szkolnictwie wyższym.
10 października – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Stawka większa niż życie.
14 października – odbyła się premiera filmu Struktura kryształu.
16 października – Edward Romanowski ustanowił rekord Polski w biegu na 200 m wynikiem 20,80 s.
18 października
- Irena Kirszenstein-Szewińska ustanowiła rekord Polski w biegu na 200 m wynikiem 22,5 s.
- Andrzej Badeński ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 45,42 s.
11 listopada – rozpoczęły się obrady V Zjazdu PZPR.
20 grudnia – album Czesława Niemena Dziwny jest ten świat jako pierwsze polskie wydawnictwo muzyczne otrzymał status Złotej Płyty.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

1 stycznia – Francja objęła Prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
5 stycznia – Alexander Dubček został wybrany na sekretarza partii komunistycznej w Czechosłowacji.
20 stycznia-10 lutego – ofensywa Vietcongu w Wietnamie Południowym.
21 stycznia – w okolicach Qaanaaq (dawn. Thule) na Grenlandii, doszło do katastrofy samolotu B-52 z czterema bombami wodorowymi na pokładzie (wyciek dużych ilości plutonu pod pokrywę lodową, którego większość została odzyskana).
31 stycznia
- wojska Vietcongu atakowały ambasadę amerykańską w Sajgonie.
- Australia przyznała niepodległość Nauru.
Luty – zniesienie kary śmierci w Austrii.
6 lutego – dokonano otwarcia zimowych igrzysk olimpijskich w Grenoble we Francji.
10 lutego – zakończyła się operacja "Tet" w Wietnamie.
12 marca – Mauritius uzyskał niepodległość.
16 marca – wojna wietnamska: amerykańscy żołnierze dokonali masakry w My Lai.
21 marca – izraelscy komandosi zaatakowali bazy OWP w Jordanii. W walkach zginęło 150 Arabów i 20 żołnierzy izraelskich (operacja Inferno).
27 marca – w wypadku lotniczym zginął Jurij Gagarin, radziecki kosmonauta, pierwszy człowiek w kosmosie.
30 marca
- Ludvík Svoboda został mianowany prezydentem Czechosłowacji.
- po ponad 50 latach wycofano z wyposażenia brytyjskiej armii karabin maszynowy Vickers.
31 marca – prezydent Lyndon B. Johnson oznajmił, że nie będzie się ubiegał o drugą, pełną kadencję.
4 kwietnia
- James Earl Ray zastrzelił w Memphis (Tennessee, USA) Martina Luthera Kinga.
- rozpoczęła się bezzałogowa misja Apollo 6.
7 kwietnia – została wystrzelona radziecka sonda księżycowa Łuna 14.
8 kwietnia – Oldřich Černík został premierem Czechosłowacji.
10 kwietnia – odbyła się 40. ceremonia wręczenia Oscarów.
29 kwietnia – premiera musicalu Hair na Broadwayu.
30 maja – rozwiązanie Zgromadzenia Narodowego we Francji.
5 czerwca – zamach na senatora Roberta Kennedy'ego – zmarł 6 czerwca.
20 czerwca – w Sacramento, Amerykanin Jim Hines jako pierwszy sprinter przebiegł 100 m w czasie krótszym niż 10 sekund (nowy rekord świata wyniósł 9,9 s.).
1 lipca
- Włochy objęły Prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
- Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, ZSRR i 58 państw podpisało „Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej”.
16 lipca – ultimatum państw Układu Warszawskiego wobec Czechosłowacji.
17 lipca – w Sztokholmie, Fin Jouho Kuha ustanowił rekord świata w biegu na 3 000 m przeszk. wynikiem 8:24,2 s.
18 lipca – powstała korporacja Intel, czołowy producent procesorów.
20 lipca – w Londynie, Jugosłowianka Vera Nikolic ustanowiła rekord świata w biegu na 800 m wynikiem 2:00,5 s.
20 sierpnia/21 sierpnia – praska wiosna: w nocy wojska Układu Warszawskiego wkroczyły do Czechosłowacji (Operacja Dunaj).
26 sierpnia – praska wiosna: władze czechosłowackie skapitulowały. Alexander Dubček pozostał na stanowisku.
6 września – Suazi uzyskało niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
12 września – wycofanie wojsk Układu Warszawskiego z Czechosłowacji.
13 września – Albania opuściła Układ Warszawski.
24 września – Suazi zostało członkiem ONZ.
26 września
- na łamach Prawdy ukazał się artykuł przedstawiający tzw. doktrynę Breżniewa.
- RFN: powstała Niemiecka Partia Komunistyczna.
1 października – odbyła się premiera filmu Noc żywych trupów.
2 października – Masakra na Placu Tlatelolco: ponad 300 osób zginęło po tym jak wojsko otworzyło ogień do pokojowo protestujących studentów w Meksyku.
11 października – Program Apollo: rozpoczęła się załogowa misja Apollo 7.
12 października – Gwinea Równikowa (jako Gwinea Hiszpańska) proklamowała niepodległość.
12-27 października – Letnie Igrzyska Olimpijskie w Meksyku.
- 15 października – David Hemery ustanowił rekord świata w biegu na 400 m ppł. wynikiem 48,12 s.
- 16 października
  - Amerykanin Tommie Smith ustanowił rekord świata w biegu na 200 m wynikiem 19,83 s.
  - Australijczyk Peter Norman ustanowił rekord Australii i Oceanii w biegu na 200 m wynikiem 20,06 s.
  - w trakcie wykonywania amerykańskiego hymnu po dekoracji medalistów biegu na 200 metrów, dwaj czarnoskórzy sprinterzy z USA wykonali gest solidarności z ruchem Black Power, podnosząc w górę pięści w czarnych rękawiczkach.
- 18 października
  - Irena Kirszenstein-Szewińska ustanowiła rekord świata w biegu na 200 m wynikiem 22,5 s.
  - Lee Evans ustanowił rekord świata w biegu na 400 m wynikiem 43,86 s.
31 października – koniec rewolucji kulturalnej w Chińskiej Republice Ludowej
5 listopada – w wyborach prezydenckich w USA zwyciężył Richard Nixon.
26 listopada – przyjęta przez ONZ na wniosek Polski konwencja wykluczyła przedawnienie zbrodni wojennych.
21 grudnia – odbyła się premiera filmu Pewnego razu na Dzikim Zachodzie.
24 grudnia – trzykrotne okrążenie Księżyca przez astronautów amerykańskich (Apollo 8).
26 grudnia – zakończyła się misja Apollo 8.
31 grudnia – pierwszy start Tu-144.
Epidemia grypy „Hongkong”, zmarło ok. 700 tys. osób.