19 października jest 292. (w latach przestępnych 293.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 73 dni.

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Wagi.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Akwilin, Ferdynand, Fredeswinda, Fryda, Izaak, Jan, Kleopatra, Laura, Lucjusz, Łucjusz, Paweł, Pelagia, Pelagiusz, Piotr, Ptolemeusz, Skarbimir i Ziemowit.
• Albania – Dzień Matki Teresy z Kalkuty
• wspomnienia i święta Kościoła katolickiego^[1],^[2] obchodzą:
  • św. Filip Howard (20.hrabia z Arunde)
  • św. Jan de Babeuf, św. Izaak Jogues (kapłani) i Towarzysze:
    • św. Jan de Lalande
    • św. Rene Goupil
    • św. Karol Garnier
    • św. Antoni Daniel
    • św. Gabriel Lalemant
    • św. Noël Chabanel (męczennicy kanonizowani przez Piusa XI w 1930)
  • św. Kleopatra (wdowa)
  • św. Paweł od Krzyża (Paweł Franciszek Danei)
  • św. Piotr z Alcántary (Juan de Garabito y Vilela de Sanabria, kapłan, mistyk, asceta, franciszkanin, teolog)
  • bł. Jerzy Popiełuszko (prezbiter i męczennik)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

Śmierć ks. Poniatowskiego w Elsterze, mal. January Suchodolski

  Wikimedia Commons ma zbiór multimediów związany z tematem:
19 października

• 1466 – W Toruniu został zawarty II pokój toruński z zakonem krzyżackim, na mocy którego Pomorze Gdańskie wraz z Warmią pozostały przy Polsce tworząc tym samym nową dzielnicę państwa Prusy Królewskie.
• 1595 – Rozpoczęła się bitwa pod Cecorą.
• 1655 – Potop szwedzki: król Karol Gustaw wkroczył na czele wojska do zdobytego Krakowa.
• 1670 – Warszawa: w kolegiacie św. Jana Eleonora Habsburżanka została koronowana na królową Polski.
• 1798 – Papież Pius VI bullą Ad universam agri Dominici curam erygował diecezję warszawską.
• 1844 – Otwarto odcinek kolei dolnośląsko-marchijskiej między Wrocławiem a Legnicą.
• 1918 – Została powołana Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego.
• 1918 – Lwów: została utworzona Ukraińska Rada Narodowa.
• 1927 – Założono Aeroklub Warszawski.
• 1928 – Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej w Toruniu przemianowano na Szkołę Podchorążych Marynarki Wojennej.
• 1956 – Rozpoczęło się VIII Plenum KC PZPR. Na obrady bez uprzedzenia przybyła delegacja radziecka z Nikitą Chruszczowem.
• 1970 – Odbyła się premiera filmu Rejs.
• 1974 – Zainaugurowała działalność Filharmonia Kaliska.
• 1980 – Zakończył się X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. Zwycięzcą został wietnamski pianista Dang Thai Son.
• 1984 – Podano oficjalny komunikat o uprowadzeniu ks. Jerzego Popiełuszki w miejscowości Przysiek koło Torunia.
• 1997 – Dwóch posłów AWS zawiesiło w sali obrad krzyż sejmowy.
• 2001 – Leszek Miller został premierem Polski.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 202 p.n.e. – Republika rzymska pokonała Kartaginę pod Zamą co spowodowało ostateczne zwycięstwo w II wojnie punickiej.
• 439 – Król Wandalów i Alanów Genzeryk zajął Kartaginę.
• 1781 – Pod Yorktown Cornwallis poddał się Washingtonowi, co oznaczało koniec brytyjskiej dominacji nad koloniami, które utworzyły USA.
• 1796 – Wojska francuskie zdobyły Bastię, likwidując zbuntowane Królestwo Anglo-Korsykańskie.
• 1813 – Skończyła się bitwa pod Lipskiem – zwana bitwą narodów – rozpoczęta 16 października. W czasie odwrotu w nurtach Elstery utonął książę Józef Poniatowski.
• 1864 – Rabunek w St. Albans.
• 1914 – Pierwsza wojna światowa: rozpoczęła się I bitwa pod Ypres.
• 1917 – Niemcy przeprowadzili udany desant na leżące u brzegów Estonii Wyspy Moonsundzkie.
• 1943 – Rozpoczęła się konferencja moskiewska.
• 1944 – Wojna na Pacyfiku: na Filipinach utworzono pierwszy oddział kamikaze.
• 1944 – Utworzono "tymczasowy rząd narodowy" Węgier w zajętym przez wojska radzieckie Debreczynie.
• 1954 – Pierwsze wejście na ośmiotysięcznik Czo Oju.
• 1955 – Armia Czerwona ukończyła okupację Austrii.
• 1960 – Rząd USA nałożył embargo na Kubę.
• 1964 – Chiny przeprowadziły próbny wybuch jądrowy.
• 1967 – Amerykańska sonda kosmiczna Mariner 5 przeleciała 3990 km nad powierzchnią Wenus.
• 1971 – Otwarto metro w Monachium.
• 1974 – Uchwalono konstytucję Niue.
• 1975 – Odbyła się premiera filmu Lot nad kukułczym gniazdem.
• 1986 – Prezydent Mozambiku Samora Machel oraz 33 inne osoby zginęły , a 11 zostało rannych w katastrofie samolotu Tu-134 w górach Lebombo w RPA.
• 1987 – Czarny poniedziałek na światowych giełdach. Wskaźnik Dow Jones spadł o 22%, FTSE 100 – 32%, CAC 40 i DAX – ponad 20%, Nikkei – 16%.
• 1994 – W samobójczym zamachu członka Hamasu w autobusie w centrum Tel Awiwu zginęły 22 osoby, a 50 zostało rannych.
• 2000 – W pakistańskim Beludżystanie została odkryta mumia księżniczki perskiej sprzed 2600. lat.
• 2002 – Otwarto metro w Kopenhadze.
• 2003 – Miała miejsce beatyfikacja Matki Teresy z Kalkuty.
• 2005 – Rozpoczął się proces Saddama Husajna.
• 2008 – Miała miejsce beatyfikacja Ludwika i Zeli Martin, rodziców św. Teresy od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza.

[edytuj] Urodzili się

• 1276 – Hisaaki, japoński shogun (zm. 1328)
• 1562 – George Abbot, arcybiskup Canterbury (zm. 1633)
• 1582 – Dymitr Iwanowicz, rosyjski carewicz (zm. 1591)
• 1631 – Dymitr Jerzy Wiśniowiecki, hetman wielki koronny (zm. 1682)
• 1669 – Anioł z Acri, błogosławiony, włoski kapucyn (zm. 1739)
• 1834 – Ferdynand Radziwiłł, książę, polski polityk (zm. 1926)
• 1841 – Mikołaj I Petrowić-Niegosz, król Czarnogóry (zm. 1921)
• 1862 – Auguste Lumière, francuski chemik, współtwórca kinematografu (zm. 1954)
• 1865 – Stanisław Sokołowski, polski leśnik, profesor (zm. 1942)
• 1871 – Karol Adwentowicz, polski aktor (zm. 1958)
• 1890 – Konstanty Pągowski, polski aktor (zm. 1967)
• 1899 – Miguel Asturias, gwatemalski pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1974)
• 1899 – Irena Netto, polska aktorka (zm. 1992)
• 1901 – Aleksander Maliszewski, polski pisarz, krytyk teatralny i filmowy, tłumacz (zm. 1978)
• 1910 – Subrahmanyan Chandrasekhar, indyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1995)
• 1912 – Rafał Grzondziel, ksiądz katolicki, twórca polskich "Kaszub" w kanadyjskiej prowincji Ontario (zm. 1998)
• 1913 – Vasco Pratolini, włoski pisarz (zm. 1991)
• 1913 – Vinicius de Moraes, brazylijski poeta, autor piosenek (zm. 1980)
• 1916 – Jean Dausset, francuski immunolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)
• 1916 – Emil Gilels, rosyjski pianista
• 1919 – Józef Łodyński, polski aktor (zm. 1984)
• 1921 – Bogusław Klimczuk, polski kompozytor, pianista, dyrygent (zm. 1974)
• 1921 – George Nader, amerykański aktor (zm. 2002)
• 1921 – Sylwester Zawadzki, polski prawnik, polityk, minister (zm. 1999)
• 1921 – Gunnar Nordahl,szwedzki piłkarz (zm. 1995)
• 1922 – Jack Anderson, amerykański dziennikarz (zm. 2005)
• 1924 – Lubomír Štrougal, czechosłowacki polityk, premier Czechosłowacji
• 1925 – Czesław Kiszczak, polski generał, polityk, członek WRON, minister spraw wewnętrznych, premier Polski
• 1925 – Mieczysław Staner, polski pisarz (zm. 2003)
• 1927 – Hans Schäfer, niemiecki piłkarz, reprezentant Niemiec
• 1927 – Pierre Alechinsky. malarz, grafik i pisarz belgijski.
• 1928 – Mizanur Rahman Chowdhury, polityk Bangladeszu, premier Bangladeszu (zm. 2006)
• 1931 – Rubens de Falco, brazylijski aktor (zm. 2008)
• 1931 – John Le Carré, brytyjski pisarz
• 1932 – Robert Reed, amerykański aktor (zm. 1992)
• 1933 – Geraldo Majella Agnelo, brazylijski duchowny katolicki, arcybiskup Sao Salvador da Bahia, kardynał
• 1934 – Yakubu Gowon, nigeryjski wojskowy, podpułkownik w czasie wojny domowej w Nigerii
• 1935 – Andrzej Jastrzębiec-Kozłowski, polski pisarz, autor tekstów piosenek (zm. 2009)
• 1937 – Teresa Ciepły, polski lekkoatletka, medalistka olimpijska (zm. 2006)
• 1938 – Karel Svoboda, czeski kompozytor (zm. 2007)
• 1940 – Michael Gambon, irlandzki aktor
• 1940 – Jerzy Kulej, polski pięściarz
• 1942 – Péter Medgyessy, węgierski polityk, premier Węgier
• 1943 – Adán Martín Menis, kanaryjski polityk, prezydent Wysp Kanaryjskich
• 1944 – Joe Barr, amerykański pisarz, programista (zm. 2008)
• 1945 – Divine, amerykański aktor (zm. 1988)
• 1945 – John Lithgow, amerykański aktor
• 1946 – Keith Reid, brytyjski kompozytor
• 1949 – Stanisław Gądecki, polski duchowny katolicki, arcybiskup poznański
• 1960 – Józef Klim, polski polityk, historyk, poseł na Sejm
• 1960 – Craig Mello, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla
• 1962 – Andrzej Bulski, polski dziennikarz (zm. 2007)
• 1962 – Evander Holyfield, amerykański bokser
• 1963 – Katarzyna Żak, polska aktorka, wokalistka
• 1964 – Agnès Jaoui, francuska aktorka, reżyserka filmowa
• 1965 – Marzena Kipiel-Sztuka, polska aktorka
• 1969 – Janusz Kulig, polski kierowca rajdowy (zm. 2004)
• 1969 – Dieter Thoma, niemiecki skoczek narciarski
• 1971 – Hansjörg Jäkle, niemiecki skoczek narciarski, mistrz olimpijski
• 1974 – Serginho, brazylijski piłkarz (zm. 2004)
• 1974 – Wout Van Dessel, belgijski muzyk zespołu Sylver
• 1976 – Michał Zadara, polski reżyser teatralny
• 1977 – Mariusz Zaniewski, polski aktor
• 1978 – Henri Sorvali, fiński muzyk metalowy
• 1981 – Heikki Kovalainen, fiński kierowca wyścigowy

[edytuj] Zmarli

• 1187 – Urban III, papież (ur. 1120)
• 1216 – (lub 18 października) Jan bez Ziemi, król Anglii (ur. 1167)
• 1310 – Gottfried von Hohenlohe, wielki mistrz zakonu krzyżackiego (ur. 1265)
• 1335 – Ryksa Elżbieta, królowa czeska i polska (ur. 1288)
• 1607 – Sebastian Grabowiecki, polski poeta (ur. ok. 1543)
• 1634 – Agnès Galand, francuska dominikanka, mistyczka i stygmatyczka, błogosławiona katolicka (ur. 1602)
• 1636 – Marcin Kazanowski, hetman polny koronny, wojewoda podolski (ur. około 1563/1566)
• 1682 – Thomas Browne, angielski lekarz, pisarz i uczony (ur. 1605)
• 1745 – Jonathan Swift, angielski pisarz pochodzenia irlandzkiego (ur. 1667)
• 1806 – Stanisław Zawadzki, architekt doby Oświecenia (ur. 1743)
• 1813 – Józef Poniatowski, książę, polski generał dywizji, minister wojny i Wódz Naczelny Wojsk Polskich Księstwa Warszawskiego, marszałek Francji (ur. 1763)
• 1846 – Władysław Strzelnicki, polski pisarz (ur. 1820)
• 1856 – Said ibn-Sultan, sułtan Omanu (ur. 1790)
• 1889 – Ludwik I, król Portugalii (ur. 1838)
• 1890 – Sir Richard Francis Burton, angielski podróżnik, orientalista, pisarz, tłumacz (ur. 1821)
• 1897 – George Pullman, amerykański konstruktor wagonów kolejowych (ur. 1831)
• 1909 – Cesare Lombroso, włoski psychiatra, antropolog, kryminolog (ur. 1835)
• 1918 – Harold Lockwood, amerykański aktor (ur. 1887)
• 1920 – John Reed, amerykański dziennikarz, pisarz (ur. 1887)
• 1936 – Lu Xun, chiński pisarz (ur. 1881)
• 1937 – Ernest Rutherford, nowozelandzki chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1871)
• 1941 – Leo Belmont, polski pisarz (ur. 1865)
• 1942 – Cyryl Ratajski, polski polityk, prezydent Poznania, minister spraw wewnętrznych, delegat Rządu na Kraj (ur. 1875)
• 1945 – Plutarco Elías Calles, meksykański polityk, prezydent Meksyku (ur. 1877)
• 1950 – Edna St. Vincent Millay, amerykańska poetka (ur. 1892)
• 1957 – Vere Gordon Childe, australijski archeolog i antropolog kultury (ur. 1892)
• 1967 – Marian Mariański, polski aktor, reżyser teatralny (ur. ?)
• 1968 – Anatol Stern, polski poeta (ur. 1899)
• 1969 – Józef Kostrzewski, polski archeolog, muzeolog, profesor, jeden z odkrywców Biskupina (ur. 1885)
• 1970 – Jacek Woszczerowicz, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1904)
• 1971 – Hieronim Żuczkowski, polski śpiewak, aktor (ur. 1896)
• 1976 – Zofia Nakoneczna, polska aktorka, modelka (ur. 1910)
• 1983 – Maurice Bishop, grenadyjski polityk, premier Grenady (ur. 1944)
• 1984
  • Henri Michaux, francuski pisarz, malarz (ur. 1899)
  • Jerzy Popiełuszko, polski ksiądz związany z Solidarnością (ur. 1947)
• 1986
  • Moses Asch, założyciel Folkways Records, (ur. 1905)
  • Samora Machel, mozambicki polityk, prezydent Mozambiku (ur. 1933)
• 1987
  • Jacqueline du Pré, angielska wiolonczelistka (ur. 1945)
  • Igor Newerly, polski pisarz (ur. 1903)
• 1988 – Son House, amerykański muzyk bluesowy (ur. 1902)
• 1991 – Jan Zieja, polski duchowny katolicki, duszpasterz ruchu chłopskiego, współzałożyciel KSS KOR (ur. 1897)
• 1995 – Don Cherry, amerykański muzyk jazzowy (ur. 1936)
• 1997 – Zofia Oraczewska, polska reżyser, scenograf i scenarzystka filmów animowanych (ur. 1931)
• 1999
  • Penelope Mortimer, angielska pisarka (ur. 1918)
  • Nathalie Sarraute, francuska pisarka (ur. 1900)
• 2002 – Nikołaj Rukawisznikow, radziecki kosmonauta (ur. 1932)
• 2003
  • Guido Bachmann, szwajcarski pisarz (ur. 1940)
  • Alija Izetbegović, bośniacki polityk, prezydent Bośni i Hercegowiny (ur. 1925)
• 2005 – Janusz Kotliński, polski lekkoatleta, członek Wunderteamu (ur. 1932)
• 2007 – Jan Hendrik Wolkers, holenderski pisarz (ur. 1925)
• 2008
  • Jacek Bednarski, polski szachista (ur. 1939)
  • Richard Blackwell, amerykański projektant mody (ur. 1922)
  • Józef Wasiołek, polski malarz (ur. 1921)
• 2009
  • Anna Jurczyńska, polska szachistka, mistrzyni międzynarodowa (ur. 1926)
  • Zdzisław Pakuła, polski ekonomista, polityk, prezes NBP (ur. 1934)
  • Miron Pomirski, polski polityk, poseł na Sejm RP (ur. 1941)
  • Joseph Wiseman, kanadyjski aktor (ur. 1918)
  • Dhimitër Xhuvani, albański pisarz, scenarzysta filmowy (ur. 1934)

Przypisy

luksusowe łazienki, świętokrzyskie, dolnośląskie, podlaskie, podlaskie