19 października – Wikipedia, wolna encyklopedia
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
19 października jest 292. (w latach przestępnych 293.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 73 dni.
| Kalendarium dzień po dniu |
| << | październik 2010 | >> | ||||
| Pn | Wt | Śr | Cz | Pt | So | Nd |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Wagi.
Spis treści |
[edytuj] Święta
- imieniny obchodzą: Akwilin, Ferdynand, Fredeswinda, Fryda, Izaak, Jan, Kleopatra, Laura, Lucjusz, Łucjusz, Paweł, Pelagia, Pelagiusz, Piotr, Ptolemeusz, Skarbimir i Ziemowit.
- Albania – Dzień Matki Teresy z Kalkuty
- wspomnienia i święta Kościoła katolickiego[1],[2] obchodzą:
- św. Filip Howard (20.hrabia z Arunde)
- św. Jan de Babeuf, św. Izaak Jogues (kapłani) i Towarzysze:
- św. Kleopatra (wdowa)
- św. Paweł od Krzyża (Paweł Franciszek Danei)
- św. Piotr z Alcántary (Juan de Garabito y Vilela de Sanabria, kapłan, mistyk, asceta, franciszkanin, teolog)
- bł. Jerzy Popiełuszko (prezbiter i męczennik)
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
Śmierć ks. Poniatowskiego w Elsterze, mal. January Suchodolski
- 1466 – W Toruniu został zawarty II pokój toruński z zakonem krzyżackim, na mocy którego Pomorze Gdańskie wraz z Warmią pozostały przy Polsce tworząc tym samym nową dzielnicę państwa Prusy Królewskie.
- 1595 – Rozpoczęła się bitwa pod Cecorą.
- 1655 – Potop szwedzki: król Karol Gustaw wkroczył na czele wojska do zdobytego Krakowa.
- 1670 – Warszawa: w kolegiacie św. Jana Eleonora Habsburżanka została koronowana na królową Polski.
- 1798 – Papież Pius VI bullą Ad universam agri Dominici curam erygował diecezję warszawską.
- 1844 – Otwarto odcinek kolei dolnośląsko-marchijskiej między Wrocławiem a Legnicą.
- 1918 – Została powołana Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego.
- 1918 – Lwów: została utworzona Ukraińska Rada Narodowa.
- 1927 – Założono Aeroklub Warszawski.
- 1928 – Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej w Toruniu przemianowano na Szkołę Podchorążych Marynarki Wojennej.
- 1956 – Rozpoczęło się VIII Plenum KC PZPR. Na obrady bez uprzedzenia przybyła delegacja radziecka z Nikitą Chruszczowem.
- 1970 – Odbyła się premiera filmu Rejs.
- 1974 – Zainaugurowała działalność Filharmonia Kaliska.
- 1980 – Zakończył się X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. Zwycięzcą został wietnamski pianista Dang Thai Son.
- 1984 – Podano oficjalny komunikat o uprowadzeniu ks. Jerzego Popiełuszki w miejscowości Przysiek koło Torunia.
- 1997 – Dwóch posłów AWS zawiesiło w sali obrad krzyż sejmowy.
- 2001 – Leszek Miller został premierem Polski.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 202 p.n.e. – Republika rzymska pokonała Kartaginę pod Zamą co spowodowało ostateczne zwycięstwo w II wojnie punickiej.
- 439 – Król Wandalów i Alanów Genzeryk zajął Kartaginę.
- 1781 – Pod Yorktown Cornwallis poddał się Washingtonowi, co oznaczało koniec brytyjskiej dominacji nad koloniami, które utworzyły USA.
- 1796 – Wojska francuskie zdobyły Bastię, likwidując zbuntowane Królestwo Anglo-Korsykańskie.
- 1813 – Skończyła się bitwa pod Lipskiem – zwana bitwą narodów – rozpoczęta 16 października. W czasie odwrotu w nurtach Elstery utonął książę Józef Poniatowski.
- 1864 – Rabunek w St. Albans.
- 1914 – Pierwsza wojna światowa: rozpoczęła się I bitwa pod Ypres.
- 1917 – Niemcy przeprowadzili udany desant na leżące u brzegów Estonii Wyspy Moonsundzkie.
- 1943 – Rozpoczęła się konferencja moskiewska.
- 1944 – Wojna na Pacyfiku: na Filipinach utworzono pierwszy oddział kamikaze.
- 1944 – Utworzono "tymczasowy rząd narodowy" Węgier w zajętym przez wojska radzieckie Debreczynie.
- 1954 – Pierwsze wejście na ośmiotysięcznik Czo Oju.
- 1955 – Armia Czerwona ukończyła okupację Austrii.
- 1960 – Rząd USA nałożył embargo na Kubę.
- 1964 – Chiny przeprowadziły próbny wybuch jądrowy.
- 1967 – Amerykańska sonda kosmiczna Mariner 5 przeleciała 3990 km nad powierzchnią Wenus.
- 1971 – Otwarto metro w Monachium.
- 1974 – Uchwalono konstytucję Niue.
- 1975 – Odbyła się premiera filmu Lot nad kukułczym gniazdem.
- 1986 – Prezydent Mozambiku Samora Machel oraz 33 inne osoby zginęły , a 11 zostało rannych w katastrofie samolotu Tu-134 w górach Lebombo w RPA.
- 1987 – Czarny poniedziałek na światowych giełdach. Wskaźnik Dow Jones spadł o 22%, FTSE 100 – 32%, CAC 40 i DAX – ponad 20%, Nikkei – 16%.
- 1994 – W samobójczym zamachu członka Hamasu w autobusie w centrum Tel Awiwu zginęły 22 osoby, a 50 zostało rannych.
- 2000 – W pakistańskim Beludżystanie została odkryta mumia księżniczki perskiej sprzed 2600. lat.
- 2002 – Otwarto metro w Kopenhadze.
- 2003 – Miała miejsce beatyfikacja Matki Teresy z Kalkuty.
- 2005 – Rozpoczął się proces Saddama Husajna.
- 2008 – Miała miejsce beatyfikacja Ludwika i Zeli Martin, rodziców św. Teresy od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza.
[edytuj] Urodzili się
- 1276 – Hisaaki, japoński shogun (zm. 1328)
- 1562 – George Abbot, arcybiskup Canterbury (zm. 1633)
- 1582 – Dymitr Iwanowicz, rosyjski carewicz (zm. 1591)
- 1631 – Dymitr Jerzy Wiśniowiecki, hetman wielki koronny (zm. 1682)
- 1669 – Anioł z Acri, błogosławiony, włoski kapucyn (zm. 1739)
- 1834 – Ferdynand Radziwiłł, książę, polski polityk (zm. 1926)
- 1841 – Mikołaj I Petrowić-Niegosz, król Czarnogóry (zm. 1921)
- 1862 – Auguste Lumière, francuski chemik, współtwórca kinematografu (zm. 1954)
- 1865 – Stanisław Sokołowski, polski leśnik, profesor (zm. 1942)
- 1871 – Karol Adwentowicz, polski aktor (zm. 1958)
- 1890 – Konstanty Pągowski, polski aktor (zm. 1967)
- 1899 – Miguel Asturias, gwatemalski pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1974)
- 1899 – Irena Netto, polska aktorka (zm. 1992)
- 1901 – Aleksander Maliszewski, polski pisarz, krytyk teatralny i filmowy, tłumacz (zm. 1978)
- 1910 – Subrahmanyan Chandrasekhar, indyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1995)
- 1912 – Rafał Grzondziel, ksiądz katolicki, twórca polskich "Kaszub" w kanadyjskiej prowincji Ontario (zm. 1998)
- 1913 – Vasco Pratolini, włoski pisarz (zm. 1991)
- 1913 – Vinicius de Moraes, brazylijski poeta, autor piosenek (zm. 1980)
- 1916 – Jean Dausset, francuski immunolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)
- 1916 – Emil Gilels, rosyjski pianista
- 1919 – Józef Łodyński, polski aktor (zm. 1984)
- 1921 – Bogusław Klimczuk, polski kompozytor, pianista, dyrygent (zm. 1974)
- 1921 – George Nader, amerykański aktor (zm. 2002)
- 1921 – Sylwester Zawadzki, polski prawnik, polityk, minister (zm. 1999)
- 1921 – Gunnar Nordahl,szwedzki piłkarz (zm. 1995)
- 1922 – Jack Anderson, amerykański dziennikarz (zm. 2005)
- 1924 – Lubomír Štrougal, czechosłowacki polityk, premier Czechosłowacji
- 1925 – Czesław Kiszczak, polski generał, polityk, członek WRON, minister spraw wewnętrznych, premier Polski
- 1925 – Mieczysław Staner, polski pisarz (zm. 2003)
- 1927 – Hans Schäfer, niemiecki piłkarz, reprezentant Niemiec
- 1927 – Pierre Alechinsky. malarz, grafik i pisarz belgijski.
- 1928 – Mizanur Rahman Chowdhury, polityk Bangladeszu, premier Bangladeszu (zm. 2006)
- 1931 – Rubens de Falco, brazylijski aktor (zm. 2008)
- 1931 – John Le Carré, brytyjski pisarz
- 1932 – Robert Reed, amerykański aktor (zm. 1992)
- 1933 – Geraldo Majella Agnelo, brazylijski duchowny katolicki, arcybiskup Sao Salvador da Bahia, kardynał
- 1934 – Yakubu Gowon, nigeryjski wojskowy, podpułkownik w czasie wojny domowej w Nigerii
- 1935 – Andrzej Jastrzębiec-Kozłowski, polski pisarz, autor tekstów piosenek (zm. 2009)
- 1937 – Teresa Ciepły, polski lekkoatletka, medalistka olimpijska (zm. 2006)
- 1938 – Karel Svoboda, czeski kompozytor (zm. 2007)
- 1940 – Michael Gambon, irlandzki aktor
- 1940 – Jerzy Kulej, polski pięściarz
- 1942 – Péter Medgyessy, węgierski polityk, premier Węgier
- 1943 – Adán Martín Menis, kanaryjski polityk, prezydent Wysp Kanaryjskich
- 1944 – Joe Barr, amerykański pisarz, programista (zm. 2008)
- 1945 – Divine, amerykański aktor (zm. 1988)
- 1945 – John Lithgow, amerykański aktor
- 1946 – Keith Reid, brytyjski kompozytor
- 1949 – Stanisław Gądecki, polski duchowny katolicki, arcybiskup poznański
- 1960 – Józef Klim, polski polityk, historyk, poseł na Sejm
- 1960 – Craig Mello, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla
- 1962 – Andrzej Bulski, polski dziennikarz (zm. 2007)
- 1962 – Evander Holyfield, amerykański bokser
- 1963 – Katarzyna Żak, polska aktorka, wokalistka
- 1964 – Agnès Jaoui, francuska aktorka, reżyserka filmowa
- 1965 – Marzena Kipiel-Sztuka, polska aktorka
- 1969 – Janusz Kulig, polski kierowca rajdowy (zm. 2004)
- 1969 – Dieter Thoma, niemiecki skoczek narciarski
- 1971 – Hansjörg Jäkle, niemiecki skoczek narciarski, mistrz olimpijski
- 1974 – Serginho, brazylijski piłkarz (zm. 2004)
- 1974 – Wout Van Dessel, belgijski muzyk zespołu Sylver
- 1976 – Michał Zadara, polski reżyser teatralny
- 1977 – Mariusz Zaniewski, polski aktor
- 1978 – Henri Sorvali, fiński muzyk metalowy
- 1981 – Heikki Kovalainen, fiński kierowca wyścigowy
[edytuj] Zmarli
- 1187 – Urban III, papież (ur. 1120)
- 1216 – (lub 18 października) Jan bez Ziemi, król Anglii (ur. 1167)
- 1310 – Gottfried von Hohenlohe, wielki mistrz zakonu krzyżackiego (ur. 1265)
- 1335 – Ryksa Elżbieta, królowa czeska i polska (ur. 1288)
- 1607 – Sebastian Grabowiecki, polski poeta (ur. ok. 1543)
- 1634 – Agnès Galand, francuska dominikanka, mistyczka i stygmatyczka, błogosławiona katolicka (ur. 1602)
- 1636 – Marcin Kazanowski, hetman polny koronny, wojewoda podolski (ur. około 1563/1566)
- 1682 – Thomas Browne, angielski lekarz, pisarz i uczony (ur. 1605)
- 1745 – Jonathan Swift, angielski pisarz pochodzenia irlandzkiego (ur. 1667)
- 1806 – Stanisław Zawadzki, architekt doby Oświecenia (ur. 1743)
- 1813 – Józef Poniatowski, książę, polski generał dywizji, minister wojny i Wódz Naczelny Wojsk Polskich Księstwa Warszawskiego, marszałek Francji (ur. 1763)
- 1846 – Władysław Strzelnicki, polski pisarz (ur. 1820)
- 1856 – Said ibn-Sultan, sułtan Omanu (ur. 1790)
- 1889 – Ludwik I, król Portugalii (ur. 1838)
- 1890 – Sir Richard Francis Burton, angielski podróżnik, orientalista, pisarz, tłumacz (ur. 1821)
- 1897 – George Pullman, amerykański konstruktor wagonów kolejowych (ur. 1831)
- 1909 – Cesare Lombroso, włoski psychiatra, antropolog, kryminolog (ur. 1835)
- 1918 – Harold Lockwood, amerykański aktor (ur. 1887)
- 1920 – John Reed, amerykański dziennikarz, pisarz (ur. 1887)
- 1936 – Lu Xun, chiński pisarz (ur. 1881)
- 1937 – Ernest Rutherford, nowozelandzki chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1871)
- 1941 – Leo Belmont, polski pisarz (ur. 1865)
- 1942 – Cyryl Ratajski, polski polityk, prezydent Poznania, minister spraw wewnętrznych, delegat Rządu na Kraj (ur. 1875)
- 1945 – Plutarco Elías Calles, meksykański polityk, prezydent Meksyku (ur. 1877)
- 1950 – Edna St. Vincent Millay, amerykańska poetka (ur. 1892)
- 1957 – Vere Gordon Childe, australijski archeolog i antropolog kultury (ur. 1892)
- 1967 – Marian Mariański, polski aktor, reżyser teatralny (ur. ?)
- 1968 – Anatol Stern, polski poeta (ur. 1899)
- 1969 – Józef Kostrzewski, polski archeolog, muzeolog, profesor, jeden z odkrywców Biskupina (ur. 1885)
- 1970 – Jacek Woszczerowicz, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1904)
- 1971 – Hieronim Żuczkowski, polski śpiewak, aktor (ur. 1896)
- 1976 – Zofia Nakoneczna, polska aktorka, modelka (ur. 1910)
- 1983 – Maurice Bishop, grenadyjski polityk, premier Grenady (ur. 1944)
- 1984
- Henri Michaux, francuski pisarz, malarz (ur. 1899)
- Jerzy Popiełuszko, polski ksiądz związany z Solidarnością (ur. 1947)
- 1986
- Moses Asch, założyciel Folkways Records, (ur. 1905)
- Samora Machel, mozambicki polityk, prezydent Mozambiku (ur. 1933)
- 1987
- Jacqueline du Pré, angielska wiolonczelistka (ur. 1945)
- Igor Newerly, polski pisarz (ur. 1903)
- 1988 – Son House, amerykański muzyk bluesowy (ur. 1902)
- 1991 – Jan Zieja, polski duchowny katolicki, duszpasterz ruchu chłopskiego, współzałożyciel KSS KOR (ur. 1897)
- 1995 – Don Cherry, amerykański muzyk jazzowy (ur. 1936)
- 1997 – Zofia Oraczewska, polska reżyser, scenograf i scenarzystka filmów animowanych (ur. 1931)
- 1999
- Penelope Mortimer, angielska pisarka (ur. 1918)
- Nathalie Sarraute, francuska pisarka (ur. 1900)
- 2002 – Nikołaj Rukawisznikow, radziecki kosmonauta (ur. 1932)
- 2003
- Guido Bachmann, szwajcarski pisarz (ur. 1940)
- Alija Izetbegović, bośniacki polityk, prezydent Bośni i Hercegowiny (ur. 1925)
- 2005 – Janusz Kotliński, polski lekkoatleta, członek Wunderteamu (ur. 1932)
- 2007 – Jan Hendrik Wolkers, holenderski pisarz (ur. 1925)
- 2008
- Jacek Bednarski, polski szachista (ur. 1939)
- Richard Blackwell, amerykański projektant mody (ur. 1922)
- Józef Wasiołek, polski malarz (ur. 1921)
- 2009
- Anna Jurczyńska, polska szachistka, mistrzyni międzynarodowa (ur. 1926)
- Zdzisław Pakuła, polski ekonomista, polityk, prezes NBP (ur. 1934)
- Miron Pomirski, polski polityk, poseł na Sejm RP (ur. 1941)
- Joseph Wiseman, kanadyjski aktor (ur. 1918)
- Dhimitër Xhuvani, albański pisarz, scenarzysta filmowy (ur. 1934)
Przypisy
|
|||||
luksusowe łazienki, świętokrzyskie, dolnośląskie, podlaskie, podlaskie
