26 marca jest 85. (w latach przestępnych 86.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 280 dni.

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Barana.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Bazyli, Dyzma, Olga, Emanuel, Emanuela, Eutychiusz, Feliks, Larysa, Ludger, Manuela, Nicefor, Teodor, Teodozjusz, Teodozy i Tworzymir.
• Bangladesz – Święto Niepodległości
• Mali – Dzień Męczenników
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą^[1],^[2]:
  • Dzień Modlitw za Więźniów (ustanowiony na Konferencji Episkopatu Polski w 2009^[3] w dniu wspomnienia Dobrego Łotra, patrona więźniów)
  • św. Dobry Łotr (św. Dyzma) – ukrzyżowany złoczyńca po prawej stronie Jezusa
  • św. Małgorzata Clitherow (jedna z Czterdziestu męczenników Anglii i Walii)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1790 – Sejm Czteroletni uchwalił tzw. podatek dochodowy dziesiątego grosza na utrzymanie armii, płacony z dóbr szlacheckich i w podwójnej wysokości z dóbr kościelnych.
• 1885 – początek rugów pruskich, do 1890 roku liczba wysiedlonych przekroczyła 30 000 osób
• 1905 – zamach bombowy bojowca PPS Stefana Aleksandra Okrzei na cyrkuł carskiej policji w Warszawie.
• 1908 – na ulice Warszawy wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.
• 1936 – w Częstochowie policja zaatakowała demonstrację bezrobotnych, zabijając jedną osobę i raniąc kilka.
• 1943 – II wojna światowa: w Warszawie miała miejsce akcja pod Arsenałem, zorganizowana przez Szare Szeregi.
• 1943 – w nocy z 26 na 27 oddział UPA dokonał masakry ponad 180 Polaków we wsi Lipniki na Wołyniu. Z rzezi został ocalony przez ojca 1,5-roczny Mirosław Hermaszewski.
• 1945 – oddziały 4. Frontu Ukraińskiego i 1. Czechosłowackiej Brygady Pancernej wyzwoliły Wodzisław Śląski .
• 1945 – Rząd Tymczasowy powołał Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
• 1956 – Telewizja Polska wyemitowała premierowe wydanie pierwszego polskiego talk-show Tele-Echo.
• 1977 – na konferencji prasowej poinformowano o powstaniu Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO).
• 1982 – Sejm znowelizował Konstytucję PRL, ustanawiając Trybunał Konstytucyjny oraz Trybunał Stanu.
• 1990 – na antenie TVP Wrocław rozpoczęto emisję lokalnego serwisu informacyjnego Fakty.
• 2007 – doszło do strzelaniny w Zakładzie Karnym Sieradz, w której zginęli trzej pabianiccy policjanci.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Menachem Begin, Jimmy Carter oraz Anwar Sadat w Camp David – 1979

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
26 marca

•   196 p.n.e. – Ptolemeusz V został w Memfis koronowany na faraona.
•   752 – Stefan II został papieżem.
• 1027 – papież Jan XIX koronował Konrada II na cesarza rzymskiego narodu niemieckiego.
• 1199 – w czasie oblężenia francuskiego zamku Châlus-Chabrol Ryszard Lwie Serce ugodzony został przez jednego z obrońców bełtem. Pociągnęło to za sobą zakażenie i śmierć króla jedenaście dni później.
• 1211 – Alfons II został królem Portugalii.
• 1226 – cesarz rzymsko-niemiecki Fryderyk II wydał Złotą Bullę z Rimini, w której nadał Krzyżakom prawo do wszystkich ziem, jakie zdobędą podczas misji w Prusach, uznał też siebie za seniora zakonu krzyżackiego i Polski, a także uniwersalnego władcę chrześcijańskiej Europy.
• 1267 – kanonizacja w Viterbo Jadwigi Śląskiej, patronki Polski i Śląska.
• 1467 – w Lhotce pod Rychnovem odbył się pierwszy synod gmin braci czeskich.
• 1636 – założono uniwersytet w Utrechcie.
• 1640 – szwedzka królowa Krystyna Waza założyła uniwersytet w Turku.
• 1799 – II koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk austriackich w bitwie pod Legnago.
• 1812 – w Caracas miało miejsce trzęsienie ziemi.
• 1830 – opublikowano Księgę Mormona.
• 1881 – Rumunia została ogłoszona monarchią, pierwszym królem został Karol I.
• 1931 – założono linie lotnicze Swissair.
• 1939 – ambasador RP w Berlinie Józef Lipski poinformował Joachima von Ribbentropa o odrzuceniu przez Polskę niemieckich żądań.
• 1946 – podpisano układ o wycofaniu wojsk radzieckich z Iranu.
• 1956 – w ZSRR założono Zjednoczony Instytut Badań Jądrowych.
• 1958 – został wystrzelony amerykański satelita naukowy Explorer 3.
• 1967 – papież Paweł VI ogłosił encyklikę społeczną Populorum progressio.
• 1971 – Bangladesz proklamował niepodległość (od Pakistanu).
• 1979 – podpisano egipsko-izraelski układ pokojowy w Waszyngtonie.
• 1980 – założono międzynarodowe komercyjne przedsiębiorstwo zajmujące się transportem kosmicznym – Arianespace.
• 1991 – utworzono południowoamerykańską strefę wolnego handlu Mercosur.
• 1995 – zniesiono kontrolę na wewnętrznych granicach obszaru Schengen.
• 2000 – papież Jan Paweł II odprawił mszę św. w Bazylice Bożego Grobu w Jerozolimie oraz modlił się przy Ścianie Płaczu.
• 2000 – Władimir Putin został prezydentem Rosji.
• 2009 – premier Czech Mirek Topolánek podał się do dymisji.
• 2009 – u wybrzeży Somalii porwano statek Bow Asir z pięcioma Polakami na pokładzie.
• 2010 – koło wyspy Baengnyeong zatonęła południowokoreańska korweta "Cheonan"

[edytuj] Urodzili się

• 1808 – John William Ritchie, kanadyjski polityk, ojciec Konfederacji (zm. 1890)
• 1859 – Adolf Hurwitz, niemiecki matematyk (zm. 1919)
• 1867 – Stanisław Noakowski, polski architekt, malarz, rysownik, historyk sztuki (zm. 1928)
• 1868 – Fuad I, król Egiptu (zm. 1936)
• 1874 – Robert Frost, amerykański poeta (zm. 1963)
• 1874 – Oskar Nedbal, czeski kompozytor, skrzypek, dyrygent (zm. 1930)
• 1875 – Li Syng Man, koreański polityk, prezydent Południowej Korei (zm. 1965)
• 1876 – Józef Świętorzecki, polski generał (zm. 1936)
• 1876 – Wilhelm, książę Albanii (zm. 1945)
• 1881 – Guccio Gucci, założyciel włoskiego domu mody Gucci (zm. 1953)
• 1887 – Basil Dean, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1978)
• 1890 – Raymond Callemin, belgijski anarchista (zm. 1913)
• 1893 – Palmiro Togliatti, włoski polityk, przywódca Włoskiej Partii Komunistycznej (zm. 1964)
• 1895 – Eugeniusz Pławski, polski komandor, uczestnik I i II wojny światowej (zm. 1972)
• 1896 – Rudolf Dassler, niemiecki przedsiębiorca, założyciel firmy Puma AG (zm. 1974)
• 1900 – Hermann Erich Bauer, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny, członek załogi obozu zagłady Sobibor (zm. 1980)
• 1903 – Emilio Fernández, meksykański reżyser filmowy, aktor (zm. 1986)
• 1903 – Anna Kowalska, polska pisarka (zm. 1969)
• 1904 – Hugon Hanke, polski polityk, premier rządu polskiego na uchodźstwie (zm. 1964)
• 1904 – Józef Nikodem Kłosowski, polski pisarz, publicysta (zm. 1959)
• 1904 – Xenophon Zolotas, grecki polityk, premier Grecji (zm. 2004)
• 1906 – Witold Dederko, polski fotografik, współzałożyciel Związku Polskich Artystów Fotografików (zm. 1988)
• 1906 – Emanuel Schlechter, polski autor tekstów piosenek (zm. 1943)
• 1908 – Samuel Bronston, amerykański producent filmowy (zm. 1994)
• 1908 – Franz Stangl, austriacki dzłacz nazistowski, komendant obozów zagłady: Treblinka i Sobibor (zm. 1971)
• 1911 – Sir Bernard Katz, angielski biofizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2003)
• 1911 – Tennessee Williams, amerykański dramaturg (zm. 1983)
• 1913 – Paul Erdős, węgierski matematyk, laureat Nagrody Wolfa (zm. 1996)
• 1914 – William Westmoreland, amerykański generał (zm. 2005)
• 1916 – Christian Anfinsen, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1995)
• 1916 – Sterling Hayden, amerykański aktor (zm. 1986)
• 1917 – Rufus Thomas, amerykański muzyk (zm. 2001)
• 1919 – Strother Martin, amerykański aktor (zm. 1980)
• 1920 – Jerzy Pertek, polski pisarz, teoretyk literatury, tłumacz (zm. 1989)
• 1923 – Bohuslav Kučera, czeski prawnik, działacz państwowy, polityk, minister
• 1925 – Pierre Boulez, francuski kompozytor, dyrygent
• 1925 – Paul Verschuren, holenderski duchowny katolicki, biskup helsiński (zm. 2000)
• 1925 – John Baptist Wu Cheng-chung, chiński duchowny katolicki, biskup Hongkongu, kardynał (zm. 2002)
• 1925 – Daniel Yanofsky, kanadyjski szachista, arcymistrz (zm. 2000)
• 1928 – Jerzy Mańkowski, polski pisarz, krytyk teatralny (zm. 1979)
• 1930 – Gregory Corso, amerykański poeta (zm. 2001)
• 1931 – Kazimierz Głaz, polski malarz
• 1931 – Leonard Nimoy, amerykański aktor, reżyser filmowy
• 1933 – Tinto Brass, włoski reżyser filmowy
• 1933 – Mieczysław Künstler, polski sinolog (zm. 2007)
• 1934 – Alan Arkin, amerykański aktor
• 1934 – Jan Thomas, polski hokeista (zm. 2009)
• 1935 – Mahmud Abbas, palestyński polityk, przewodniczący Organizacji Wyzwolenia Palestyny, premier i prezydent Autonomii Palestyńskiej
• 1936 – Mieczysław Święcicki, polski aktor, piosenkarz
• 1938 – Anthony James Leggett, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
• 1940 – James Caan, amerykański aktor
• 1940 – Levon Helm, amerykański muzyk zespołu The Band
• 1940 – Nancy Pelosi, amerykańska polityk
• 1941 – Andrzej Barszczyński, polski operator i reżyser filmowy
• 1941 – Lella Lombardi, włoska zawodniczka wyścigowa (zm. 1992)
• 1941 – Richard Dawkins brytyjski zoolog, etolog, ewolucjonista
• 1941 – Miron Pomirski, polski polityk, poseł na Sejm RP (zm. 2009)
• 1941 – Wojciech Młynarski, polski poeta, autor tekstów piosenek, piosenkarz, kompozytor
• 1942 – Erica Jong, amerykańska pisarka
• 1943 – Bob Woodward, amerykański dziennikarz
• 1944 – Igor Mitoraj, polski rzeźbiarz
• 1944 – Diana Ross, amerykańska piosenkarka
• 1945 – Zenon Laskowik, polski satyryk, aktor kabaretowy
• 1945 – Michaił Woronin, rosyjski gimnastyk (zm. 2004)
• 1946 – Johnny Crawford, amerykański aktor
• 1946 – Monika Niemczyk, polska aktorka
• 1948 – Steven Tyler, amerykański wokalista zespołu Aerosmith
• 1949 – Marek Dutkiewicz, polski pisarz, autor tekstów piosenek
• 1949 – Stefan Kuryłowicz, polski architekt, profesor Politechniki Warszawskiej, laureat Honorowej Nagrody SARP
• 1949 – Patrick Süskind, niemiecki pisarz
• 1950 – Teddy Pendergrass, amerykański piosenkarz
• 1950 – Martin Short, kanadyjski aktor
• 1950 – Ernest Thomas, amerykański aktor
• 1951 – Tadeusz Wrona, polski polityk, działacz samorządowy, prezydent Częstochowy
• 1952 – Didier Pironi, francuski kierowca wyścigowy Formuły 1 (zm. 1987)
• 1955 – Krzysztof Bauman, polski aktor
• 1956 – Jerzy Morka, tłumacz, autor, edytor
• 1957 – Oliver Hirschbiegel, niemiecki reżyser filmowy
• 1958 – Elio de Angelis, włoski kierowca wyścigowy (zm. 1986)
• 1960 – Jennifer Grey, amerykańska aktorka
• 1961 – Agnieszka Kowalska, polska aktorka
• 1962 – John Stockton, amerykański koszykarz
• 1965 – Maciej Pawłowski, polski dyrygent, kompozytor
• 1968 – Laurent Brochard, francuski kolarz
• 1968 – James Iha, amerykański gitarzysta zespołów: The Smashing Pumpkins i A Perfect Circle
• 1970 – Martin McDonagh, irlandzki dramatopisarz
• 1971 – Behzad Ghorbani, irański zoolog
• 1971 – Rennae Stubbs, australijska tenisistka
• 1974 – Christina Surer, szwajcarska modelka i prezenterka telewizyjna
• 1977 – Morgan De Sanctis, włoski piłkarz, bramkarz, reprezentant Włoch
• 1978 – Robert Krawczyk polski judoka, mistrz Europy
• 1979 – Hiromi Uehara, japońska pianistka jazzowa
• 1980 – Pati Yang, polska piosenkarka
• 1981 – Jay Sean, angielski piosenkarz
• 1982 – Mikel Arteta, hiszpański piłkarz
• 1985 – Keira Knightley, angielska aktorka
• 1986 – Emma Laine, fińska tenisistka

[edytuj] Zmarli

•   922 – Al-Halladż, arabski mistyk, teolog, męczennik islamu (ur. 858)
• 1211 – Sancho I, król Portugalii (ur. 1154)
• 1350 – Alfons XI, król Kastylii i Leónu (ur. 1311)
• 1797 – James Hutton, szkocki geolog (ur. 1726)
• 1827 – Ludwig van Beethoven, niemiecki kompozytor (ur. 1770)
• 1881 – Florian Ceynowa, kaszubski działacz narodowy, lekarz, badacz folkloru i języka kaszubskiego (ur. 1817)
• 1892 – Walt Whitman, amerykański poeta (ur. 1819)
• 1902 – Cecil Rhodes, brytyjski polityk (ur. 1853)
• 1923 – Sarah Bernhardt, francuska aktorka (ur. 1844)
• 1929 – Katharine Lee Bates, amerykańska poetka (ur. 1859)
• 1945 – David Lloyd George, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1863)
• 1947 – Helena Romer-Ochenkowska, polska pisarka, działaczka społeczna (ur. 1878)
• 1959 – Raymond Chandler, amerykański pisarz (ur. 1888)
• 1959 – Montserrat Grases, hiszpańska kandydatka na ołtarze (ur. 1941)
• 1969 – John Kennedy Toole, amerykański pisarz (ur. 1937)
• 1973 – Sir Noël Coward, angielski dramaturg, kompozytor, aktor, scenarzysta filmowy (ur. 1899)
• 1973 – Gustaw Konstanty Żebrowski, polski wojskowy, oficer NSZ (ur. 1896)
• 1976 – Lin Yutang, chiński pisarz (ur. 1895)
• 1980 – Stanisław Stampf'l, polski pisarz (ur. 1919)
• 1981 – Ludwik Szumlewski, polski działacz sportowy, dziennikarz (ur. 1901)
• 1983 – Stanisław Jakiel, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (ur. 1910)
• 1984 – Ahmed Sékou Touré, gwinejski polityk, prezydent Gwinei (ur. 1922)
• 1987 – Walter Abel, amerykański aktor, komik (ur. 1898)
• 1991 – Lechosław Marszałek, polski reżyser filmów animowanych (ur. 1922)
• 1995 – Eazy-E, amerykański raper zespołu N.W.A. (ur. 1963)
• 1996 – Edmund Muskie, amerykański polityk pochodzenia polskiego, sekretarz stanu USA (ur. 1914)
• 1998 – Zdzisław Libera, polski historyk literatury (ur. 1913)
• 2000 – Alex Comfort, brytyjski lekarz, psycholog, pisarz (ur. 1920)
• 2001 – Piotr Sobociński, polski operator filmowy (ur. 1958)
• 2002 – Randy Castillo, amerykański perkusista zespołu Motley Crue (ur. 1950)
• 2003 – Bolesław Wierzbiański, polski dziennikarz, polityk, działacz emigracyjny (ur. 1913)
• 2004 – Jan Berry, amerykański muzyk zespołu Jan & Dean (ur. 1941)
• 2004 – Jan Sterling, amerykańska aktorka (ur. 1921)
• 2005 – Paul Hester, australijski perkusista zespołu Crowded House (ur. 1959)
• 2005 – James Callaghan, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1912)
• 2006 – David Cunliffe-Lister, brytyjski polityk, członek Izby Lordów (ur. 1937)
• 2006 – Alain Danet, francuski hokeista na trawie, działacz sportowy, członek honorowy MKO (ur. 1931)
• 2006 – Jolanta Sell, polska tłumaczka (ur. 1922)
• 2006 – Nikki Sudden, angielski piosenkarz (ur. 1956)
• 2007 – Sylvia Heschel, amerykańska pianistka (ur. 1913)
• 2008 – Manuel Marulanda, kolumbijski przywódca organizacji terrorystycznej Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia (ur. 1930)
• 2009 – Piotr Bednarz, polski działacz opozycji w PRL-u (ur. 1949)
• 2010 – Mauro La Torre, włoski esperantysta, prezes Międzynarodowej Ligi Nauczycieli Esperantystów (ur. 1946)

Przypisy

opolskie, zachodniopomorskie, dolnośląskie, małopolskie, zachodniopomorskie