Kult jednostki − kult przywódcy w imperialnym, autorytarnym lub totalitarnym systemie władzy.

[edytuj] Cechy

Przywódca otaczany takim kultem jest przedstawiany przez państwową propagandę jako osoba nieprzeciętnie utalentowana, nieomylna, której cały naród jest winien wdzięczność. Jego wizerunek jest powielany w niezliczonych pomnikach, obrazach itd., a przypisywane mu myśli i wypowiedzi są nieustannie cytowane w książkach i innych mediach. Jakakolwiek próba kwestionowania geniuszu osoby otaczanej kultem bądź dewastowania jej wizerunków w totalitarnym państwie jest karana surowymi represjami.

Czasami kult przybiera formę parareligijną z "rytuałami" na część przywódcy, "modlitwami" do niego i "medytowaniem" jego wypowiedzi. Ciało przywódcy może zostać zabalsamowane i wystawione na widok publiczny w mauzoleum, np. Mauzoleum Lenina, Mauzoleum Mao Zedonga.

[edytuj] Pochodzenie terminu

Termin kult jednostki pochodzi z rosyjskiego (культ личности) i został po raz pierwszy użyty przez Nikitę Chruszczowa na XX Zjeździe KPZR w 1956 r. W wygłoszonym tam referacie O kulcie jednostki i jego następstwach Chruszczow potępił Józefa Stalina za błędy w przywództwie, wypaczenie socjalizmu i otaczanie swojej osoby kultem.

[edytuj] Inne przykłady

W ZSRR kultem otaczano także Włodzimierza Lenina oraz Leonida Breżniewa.

Za przykładem Stalina, kult wokół własnej osoby budowali także inni przywódcy komunistyczni: Mao Zedong, Kim Ir Sen oraz Nicolae Ceausescu, jak również niekomunistyczni dyktatorzy tacy jak Saddam Husajn. Do dziś cieszą się nim Fidel Castro, Kim Dzong Il, a próbowali i próbują się do niego odwoływać także przywódcy postkomunistyczni, m.in. Saparmurat Nijazow (1940-2006) oraz Aleksander Łukaszenka.

W PRL kult jednostki próbowano budować wokół Bolesława Bieruta.

W państwach o ustrojach opartych na ideologii nazistowskiej oraz faszystowskiej kultem otaczano Adolfa Hitlera i Benito Mussoliniego.

[edytuj] Zobacz też

• kult Józefa Piłsudskiego
• kult Johnsona

dolnośląskie, opolskie, powiekszanie ust, Adwokat szczecin, małopolskie