Prima aprilis – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2010-04. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Prima aprilis | |
| Dzień | 1 kwietnia |
| Zwyczaje | robienie psikusów |
| Inne nazwy | Dzień żartów |
| Podobne święta | Dzień Niewiniątek (hiszp. El Día de los Santos Inocentes) |
Prima aprilis, łac. 1 kwietnia, , wł. Prima dies Aprilis, dzień żartów – obyczaj związany z pierwszym dniem kwietnia, zapoczątkowany mniej więcej w połowie XIII wieku, obchodzony w wielu krajach świata. Polega on na robieniu żartów, celowym wprowadzaniu w błąd, konkurowaniu w próbach sprawienia, by inni uwierzyli w coś nieprawdziwego. Tego dnia w wielu mediach pojawiają się różne żartobliwe informacje.
W Wielkiej Brytanii nazywany jest Dniem Głupca („April Fool's Day” lub „All Fool's Day”), a we Francji Dniem Ryby. Zwyczaj ten pochodzi ze starożytnego Rzymu. Wzajemne oszukiwanie powinno się jednak robić tylko do południa[1].
Spis treści |
[edytuj] Historia
Grecy wiążą historię tego dnia z mitem o Demeter i Persefonie. Persefona miała zostać porwana do Hadesu na początku kwietnia. Matka Demeter, szukając jej, kierowała się echem głosu córki, ale echo ją zwiodło.
Chrześcijaństwo wiąże prima aprilis z Judaszem Iskariotą.[potrzebne źródło] Miał się on urodzić właśnie pierwszego kwietnia i dlatego dzień ów kojarzył się z kłamstwem, obłudą, fałszem i nieprawdą.
[edytuj] Na świecie
| Niektóre informacje zawarte w artykule wymagają weryfikacji. Do weryfikacji: Jakiż to sobór miał miejsce w 1235? |
Geneza: W 1235 roku sobór we Francji ustanowił datę 25 marca jako „święto Zwiastowania”. Pomimo, iż kalendarzowy 1. dzień nowego roku wypadał 1 stycznia, często, w wielu krajach np. Wielkiej Brytanii to właśnie dzień Zwiastowania NMP obchodzony był jako początek nowego roku. Prezenty noworoczne otrzymywano 1 kwietnia. Zwyczaj ten trwał do połowy szesnastego wieku czyli do reformy kalendarza. Obchodzono go w bardzo podobny sposób jak obecnie z przyjęciami i tańcami.
W roku 1562, papież Grzegorz XIII wprowadził nowy kalendarz dla świata chrześcijańskiego, nowy rok przypadał na pierwszy stycznia. Jednakże, byli ludzie, którzy nie słyszeli lub nie wierzyli w zmianę daty. Nadal obchodzili nowy rok pierwszego kwietnia. Inni w tym dniu robili im kawały i nazywali ich „kwietniowymi głupcami”.
W krajach hiszpańskojęzycznych 28 grudnia obchodzony jest Día de los Santos Inocentes jako katolickie święto Dzień Niewiniątek. Jest on okazją do żartów i kawałów, jest odpowiednikiem prima aprilis[2].
[edytuj] W Polsce
Obyczaj ten dotarł do Polski z Europy Zachodniej przez Niemcy w epoce nowożytnej. Upowszechnił się w Rzeczypospolitej w XVII w., w podobnej formie, w jakiej występuje do dzisiaj. Pierwszy kwietnia poświęcano opowiadaniu zmyślonych historii, robieniu przeróżnych dowcipów i naigrawaniu się z naiwnych, bądź nieostrożnych ludzi. Dzień ten uważano za niepoważny i starano się nie robić w nim żadnych ważnych rzeczy. Przeświadczenie to przeniknęło nawet do najwyższych kręgów państwowych – przykładowo sojusz antyturecki z Leopoldem I Habsburgiem podpisano 1 kwietnia 1683, ale antydatowano go na 31 marca, aby na dokumencie nie widniała data prima aprilis.
Z robieniem psikusów przez dzieci w wieku szkolnym związany był w niektórych regionach także 12 marca – dzień św. Grzegorza, patrona uczących się. Obyczaj ten nosił nazwę gregorianek lub gegołów.
[edytuj] Zobacz też
- Jowiszowo-plutonowy efekt grawitacyjny
- Żarty primaaprilisowe na Wikinews
- Prima aprilis (film)
- primaaprilisowe RFC
Przypisy
- ↑ Brian Williams, Encyklopedia pytań i odpowiedzi, 2001, Delta W-Z Oficyna Wydawnicza ISBN 83-7175-160-5 str. 247
- ↑ [Świątek]: Różne oblicza Święta Niewiniątek (pol.). Polskapresse Sp. z o.o., 28 grudnia 2007. [dostęp 1 kwietnia 2010].
[edytuj] Bibliografia
- Obyczaje w Polsce. Andrzej Chwalba, Tadeusz Czekalski, Marek Ferenc, Dobrochna Kałwa, Lidia Korczak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 176. ISBN 83-01-14253-7. OCLC 254731956. (pol.)
[edytuj] Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ Brian Williams, Encyklopedia pytań i odpowiedzi, 2001, Delta W-Z Oficyna Wydawnicza ISBN 83-7175-160-5 str. 247
- ↑ [Świątek]: Różne oblicza Święta Niewiniątek (pol.). Polskapresse Sp. z o.o., 28 grudnia 2007. [dostęp 1 kwietnia 2010].
kowalstwo artystyczne bramy kute, mapa m, polityka, Forex, wypadanie włosów
