Rawa Ruska – Wikipedia, wolna encyklopedia
Na mapach:
| Rawa Ruska | |||
|
|||
 Budynek Towarzystwa "Sokół" |
|||
| Państwo |  Ukraina |
||
| Obwód |  lwowski |
||
| Burmistrz | Alla Soprun | ||
| Powierzchnia | 8,5 km² | ||
| Położenie | 50° 15' N 23° 37' E |
||
| Wysokość | 241 m n.p.m. | ||
| Ludność (2004) • liczba ludności • gęstość |
8 159 784 os./km² |
||
| Nr kierunkowy | +380 3252 | ||
| Kod pocztowy | 80316 | ||
| Tablice rejestracyjne | (UA) BC | ||
|
Położenie na mapie Ukrainy
  Rawa Ruska
|
|||
| Położenie na mapie | |||
Rawa Ruska (ukr. Рава-Руська) – miasto na Ukrainie, na Roztoczu Wschodnim, nad Ratą, w obwodzie lwowskim, w rejonie żółkiewskim, przy granicy z Polską.Do 1945 miasto znajdowało się w granicach Polski, w województwie lwowskim, siedziba powiatu rawskiego; węzeł kolejowy.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Pierwsza wzmianka historyczna pochodzi z roku 1455, kiedy to książę bełski i mazowiecki Władysław I założył miasto przenosząc na nią nazwę ze swojej rodowej posiadłości na Mazowszu. Miasto rozwinęło się na szlaku handlowym między Lublinem i Lwowem przy przeprawie przez Ratę. Stanowiła własność: w XVII w. Trzcińskich h. Ślepowron, na początku XVIII w. we wspólnym posiadaniu trzech rodzin: Głogowskich, Suchodolskich i Boguszów. W połowie XVIII w posiadaniu Rzeczyckich, w roku 1791 właścicielem miasta został Franciszek Głogowski, z kolei w roku 1808 miasto przeszło w posiadanie Jabłonowskich. Rawa Była również w posiadaniu Trzcińskich i Adama Sapiehy.
Według podania w roku 1509 oddziały Bogdana, wojewody wołoskiego, sprawiły wielkie spustoszenie w miasteczku. Z kolei w metryce koronnej znajduje się przywilej z roku 1622 na organizację w mieście jarmarków. W 1672 roku pod miastem wojska polskie dowodzone przez Atanazego Miączyńskiego rozbiły czambuły tatarskie i uwolniły kilkaset osób wziętych do jasyru. Między 10 i 13 sierpnia 1698 miejsce zawarcia sojuszu wojskowego między Piotrem I Wielkim a Augustem II Mocnym, przeciwko Szwecji. Kilkanaście lat później miasto stało się ponownie świadkiem rozmów tym razem między konfederatami tarnogrodzkimi a stronnikami króla, które doprowadziły do podpisania zawieszenia broni.
W latach 1772-1918 w zaborze austriackim, pełniło rolę siedziby cyrkułu (siedziby powiatu). W r. 1880 Rawa liczyła ok. 10,5 tys. mieszkańców, z czego 37,3% stanowili Żydzi, 34,6% Polacy, 20,8% Niemcy i 7,0% Rusini.[potrzebne źródło]
Szybszy rozwój miasta zapewniło doprowadzenie do miasta w 1857 kolei z Jarosławia, w roku następnym przedłużonej do Sokala. W późniejszym rozwinął się regionalny węzeł kolejowy – wybudowano połączenie ze Lwowem przez Żółkiew, natomiast w latach 1915-1916 wybudowano połączenie kolejowe Rawa Ruska – Zawada – Rejowiec. Linia pełniła pierwotnie rolę strategiczną, ale w okresie międzywojennym stała się główną linią łączącą Warszawę ze Lwowem. Dzięki wybudowaniu linii kolejowej rozwinęło się szereg mniejszych zakładów przemysłowych m.in. cegielnia).
12 grudnia 1887 w Rawie Ruskiej urodził się Olgierd Górka - polski historyk, publicysta, działacz polityczny i dyplomata.
W okresie międzywojennym w granicach Polski, w województwie lwowskim, siedziba powiatu. W 1924roku, firma belgijska zbudowała pierwszy, większy zakład przemysłowy – nasycalnię podkładów kolejowych na Smalisze. Działający do dziś zakład, należy do grona największych przedsiębiorstw chemicznej obróbki drewna na Ukrainie. W mieście działała Centralna Szkoła Straży Granicznej. Jak podaje Skorowidz Miejscowości RP w 1921 roku miasto liczyło ok. 9 tys. mieszkańców (Polacy ok. 42%, Żydzi ok. 42%, Ukraińcy ok. 14%). W 1938 roku miasto liczyło 12 tys. mieszkańców, z czego około 56% stanowili Żydzi.
14 września 1939 miasto zajęły wojska niemieckie, pod koniec września w wyniku wcześniejszych ustaleń (Pakt Ribbentrop-Mołotow) znalazło się pod okupacją sowiecką. Wraz z całą Polską południowo-wschodnią jednostronnie włączone do Ukraińskiej SRR. W latach 1941-1944 pod okupacją niemiecką, w mieście istniało getto i wymordowana została żydowska ludność miasta. W mieście działał również obóz dla sowieckich jeńców, w którym zginęło około 24 tys. ludzi. Istniał również obóz karny dla francuskich i belgijskich uczestników ruchu oporu oraz jeńców wojskowych. Z więzionych około 25 tys. osób ocalało 6 tys. pozostali przy życiu więźniowie utworzyli działające we Francji stowarzyszenie Ceux de Rawa Ruska – Union Nationale des Deportes.
Zdobyta 20 lipca 1944 przez wojska radzieckie 1 Frontu Ukraińskiego[1].
Układy międzynarodowe w 1945 (Jałta, Poczdam) przyznały siedem województw wschodniej Polski, w tym Roztocze Południowe Związkowi Radzieckiemu. Przesiedlenie znacznej części, pozostałej jeszcze w mieście, ludności polskiej. W latach 70. powstał wielki kompleks szkół w centrum miasta, nastapił prężny rozwój szkolnictwa średniego i zawodowego. W mieście działały liczne ośrodki kultury (biblioteka, kino, teatr amatorski), rozbudowana została infrastruktura miejska (ośrodki zdrowia, szpital, sklepy), zbudowane nowe zakłady pracy.
Od 1991 wchodzi w skład niepodległej Ukrainy. W roku 1991 nastąpiło otwarcie drogowego przejścia granicznego Hrebenne-Rawa Ruska, zaś w 1996 – kolejowego przejścia granicznego. 8 lutego 1997 roku w Lubaczowie podpisano umowę o współpracy pomiędzy Lubaczowem a Rawą Ruską. Przedmiotem umowy jest współpraca w dziedzinie kultury, oświaty i sportu, ochrony środowiska, zdrowia i innych dziedzin. Przewidziano zacieśnienie związków pomiędzy organizacjami społecznymi i młodzieżowymi, a także współpracę gospodarczą. W 2002 roku rada miejska Rawy Ruskiej, przy udziale francuskiego stowarzyszenia Ceux de Rawa Ruska odnowiła cmentarz jeńców francuskich.
[edytuj] 
Zabytki
- Kościół parafialny pw. św. Józefa Oblubieńca zbudowany w latach 1700-1776, z fundacji kasztelana bełskiego Andrzeja Rzeczyckiego konsekrowany w 1841, po II wojnie światowej zamieniony na magazyn, przejęty przez franciszkanów, wyremontowany i ponownie poświęcony w 2000 roku). Jest to jednonawowa budowla barokowa ze skromną fasadą. Wewnątrz nie zachowało się oryginalne wyposażenie, współczesny ołtarz główny pochodzi z niszczejącego kościoła oo. Reformatów.
- Klasztor oo. reformatów pw. św. Michała Archanioła, założony w 1725, w miejsce wcześniejszego drewnianego obiektu, zlokalizowany za miastem na wzniesieniu przy szosie zamojskiej, należał do najcenniejszych zabytków miasta. Fundatorami klasztoru byli starosta bełski Grzegorz Rzeczycki i Józef Głogowski. Kościół i klasztor zbudowane zostały w 1737 roku wg projektu Pawła Fontany, jako jednonawowa budowla z fasadą zdobioną malowidłami. Z klasztorem związany był w latach 1907-1908 i 1930-1933 o. Narcyz Turchan, błogosławiony w 1999 roku. Zarówno kościół jak i budynki klasztorne zostały zamienione po wojnie na magazyn kołchozu, przez co popadają w ruinę.
- Cerkiew unicka pw. św. Jerzego zbudowana w 1846 roku w stylu barokowo-klasycystycznym.
Pozostałe obiekty pochodzą głównie z XIX wieku, są to:
- klasztor ss. Dominikanek (obecnie szkoła),
- wieża nowego ratusza,
- budynek Towarzystwa "Sokół" i inne.
Nie zachowały się ratusz, zabudowa rynku i bożnica.
[edytuj] Transport
Przez Rawę Ruską przebiega droga E372 Warszawa–Lwów, miasto leży 5 km na wschód od przejścia granicznego Hrebenne-Rawa Ruska.
[edytuj] Pobliskie miejscowości
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapa topograficzna 1:100 000
- Ukraińska strona o Rawie Ruskiej – historia, zdjęcia
- Rawa Ruska w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IX (Poźajście – Ruksze) z 1888 r.
Przypisy
|
||||||||||||||||||||
|
|||||||
Klimatyzacja łódź, warmińsko-mazurskie, podlaskie, opolskie, śląskie